امنیت اطلاعات شماره سوم

تاریخچه شکل گیری نرم‌ افزارهای ضد ویروس در ایران

تاریخچه شکل گیری نرم‌ افزارهای ضد ویروس در ایران
نوشته شده توسط admin

این کسب وکار پر رونق است

نگاهی به تاریخچه شکل‌گیری بازار ارائه نرم‌افزارهای ضد ویروس در ایران

کسب و کار آنتی ویروس ها اتفاقا در ایران بازار خوبی دارد و اغلب محصولات تراز اول جهانی را می توان در سازمان و شرکت‌های ایرانی دید. بازار آنتی ویروس ها برخلاف سایر محصولات نرم افزاری خارجی که بدون کپی رایت و نسخه‌های قفل شکسته در آن به فروش می روند، به بلوغی رسیده که حجم بالایی لایسنس اصلی در آن فروخته می شود و جایی نیست که به امنیت اطلاعات به طور جدی اهمیت بدهد و ضدویروس اوریجینال نداشته باشد. باری، نقطه ورود به این پرونده ویژه، گزارش و تاریخچه ورود آنتی‌ویروس‌ها به بازار ایران است.

ویروس‌ها وارد می‌شوند

دنیای رو به گسترش فناوری بر بازار کسب و کار ایران نیز بی‌تأثیر نبوده و علی‌رغم تحریم‌ها و محدودیت‌ها همواره در بازار کشور، شاهد حضور برندهای معتبر ضدویروسی بوده‌ایم که از طریق نمایندگان داخلی به مشتریان سازمانی و خانگی عرضه و ارائه می‌شود.

بر اساس گفته‌ها و شنیده‌های ما از اهالی حوزه امنیت اطلاعات و بازار آی تی به جرأت می‌توان گفت که شبکه‌گستر، نخستین شرکت ایرانی بود که در زمینه نرم‌افزارهای ضـدویـروس فعـالیت تخصصی و متمـرکـز داشت. از دیگر سو ورود اولین ضدویروس خارجی به بازار ایران، هم‌زمان شد با عرضه ضدویروس ایرانی «ایمن» در کشور توسط شرکت مهران رایانه.

باری در سال 1371یعنی همان روزهایی که کاربران ایرانی گرفتار دردسرسازی‌های «مجید» در رایانه‌های خود بودند و ایمن نیز اولین برنامه خود را به نابودی همین ویروس اختصاص داده‌بود، نخستین گفتگوهای شبکه گستر با شرکت‌های ضدویروس خارجی به بار نشست و با شرکت تـولیـدكننده ضدویروس Toolkit که آن روزها به نام S&S International مشهور بود و بعدها پس از ورود به بازار جهانی به
Dr Solomon’s software limited تغییر نام داد، برای همکاری توافق پیدا کرد. سولومون، مؤسس این شرکت خارجی بود که در آغاز مسئولیت کارهای تحقیقاتی و فنی شرکت به‌عهده وی بود و همسرش امور بازرگانی را سامان می‌داد و کارمندانش به عدد دوازده نیز نمی‌رسیدند.

شرکت‌های حوزه نرم‌افزارهای ضدویروس دنیا در آن روزها شاهد این کوچکی حاصل از نوپایی بودند که همین ویژگی آنها، زمینه‌ساز توجه این شرکت‌ها به پیشنهاد دریافت نمایندگی در کشورهای مختلف می‌شد. این استقبال به اندازه‌ای بود که شبکه گستر در آغازین روزهای تحقیقات هم‌زمان خود بر روی چند برند، از شرکت‌های متعددی پیشنهاد اعطای نمایندگی دریافت کرد. از جمله آنها یک شرکت سوئیسی بود که در همان مراحل اولیه اعلام کرد از این پس نام شبکه‌گستر را به‌عنوان نماینده در پشت بروشورهای خود درج خواهد کرد که البته با توجه به اینکه شرکت ایرانی از لحاظ فنی، دکتر سولومون را برای همکاری انتخاب کرده بود این پیشنهاد را نپذیرفت. همین شرکت‌های کوچک نرم‌افزاری با روند پیشرفت سریع این حوزه و حدود سه سال بعد گسترش چشم‌گیری یافتند؛ به‌عنوان مثال، شرکت دکتر سولومون در سال 73 یعنی زمانی‌که نه دوازده نفر بلکه چیزی حدود 250 نفر کارمند را در خود جای ‌می‌داد، توسط شرکت آمریکایی مک‌آفی خریداری شد.

تحریم‌ها شروع می‌شود

کم‌کم روایت ما به روزهایی می‌رسد که تحریم‌ها علیه ایران، بازار تمامی محصولات و از جمله آی تی را از حالت عادی خود خارج کرد. در آن زمان ضدویروس پاندا یکی از ضدویروس‌های خارجی بود که وارد بازار ایران شده بود. پاندا خوب عمل می‌کرد؛ تا آنجا که پس از 6 سال یکه‌تازی شبکه گستر در ارائه آنتی ویروس‌های خارجی به کاربران ایرانی سرانجام این برند در شکل و شمایل یک رقیب جدی پا به میدان گذاشت و در کنار رقیب داخلی این بازار، یعنی ایمن، قرار گرفت.

پاندا نیز نسخه آپدیت خود را گاه‌به‌گاه به ایران می‌فرستاد و حتی ویروس‌های جدید را شناسایی می‌کرد اما نقش ایمن در ایجاد فضای رقابتی آن روزها غیرقابل انکار است. چون در آن دوره بیش از اینکه تعداد ویروس‌های شناسایی‌شده مهم باشد، تشخیص ویروس‌های داخلی اهمیت داشت و ایمن به‌خوبی از پس کار این برمی‌آمد.

اوایل دهه هشتاد بود. پاندا می‌رفت تا در بازار آی تی ایران رنگ ببازد. اینجا بود که سمانتک با شرکت دمسان‌رایانه وارد ایران شد. جناح‌بندی رقبا در بازار ضدویروس خارجی آرایش یافت به شبکه گستر با مک‌آفی و دمسان رایانه با سما‌نتک. این دو رقبایی شدند که هرکدام حرف‌های زیادی برای گفتن در بازار ایران داشتند.

آنچه کسب و کار دیروز را از امروز متمایز می‌کند

بازار آن روزها به گفته فعالان این وادی که تمام سرمایه و دانش خود را به این بازار آوردند و در ازای آن تجربه‌ها اندوختند با بازار امروز تفاوت‌ها دارد. امروز برای رقابت در این بازار فقط جنبه اقتصادی یا فنی مطرح نیست و عوامل بسیار دیگری نقش بازی می‌کنند. بازار آن روزها عوامل پیشرفت و بازیگران کاملاً مشخصی داشت؛ مک‌آفی در مقابل سمانتک: قرمز در مقابل زرد! این روند ادامه داشت تا اینکه مدتی بعد کسپرسکی از راه رسید و به‌کلی معادلات بازار ضد‌ویروس را جابه‌جا کرد. برندهای دیگری نیز در همین دوره پا به عرصه گذاشتند و در بازار ایران خودی نشان دادند و هرکدام سهمی در بازار به خود اختصاص دادند؛ از جمله دکتر وب و چندی بعد، آویرا و… .

این روزها با گذر زمان هنوز هم دکتر سولومون، پیتر نورتن و دکتر وب در ذهن فرخ خویلو، این کهنه‌کارترین فعال بازار آنتی‌ویروس‌ها که نام‌اش با نام شبکه‌ گستر گره خورده‌است، خاطراتی هستند تازه و با طراوت. وی که مرد اخلاق مدار بازار ضدویروس‌های ایران است و سال‌ها در این حوزه به‌عنوان نخستین واردکننده ضد‌ویروس به بازار و راهبری و عرضه چند برند مختلف فعالیت دارد، می‌گوید: «کسب درآمد از این راه از نظر بسیاری حتی عجیب و باورنکردنی بود! خاطراتی که من از آن سال‌ها دارم این موضوع را تأیید می‌کند. در بدو تأسیس انجمن شرکت‌های کامپیوتری ایران، من جزو اولین اعضا بودم و حضور فعالی در کارگروه خبر و اطلاع‌رسانی داشتم. به‌شوخی می‌گفتند که چون ما در شرکت بیکاریم، آمده‌ایم تا در انجمن فعالیت کنیم. آقای سعیدی که عضو هیئت‌مدیره و دبیر کارگروه خبر و اطلاع‌رسانی انجمن بودند، در همان جلسه اول از من پرسیدند که به چه کاری مشغول‌ام و من گفتم چندسالی هست که از خارج کشور ضدویروس وارد کرده و اینجا ضمن ارائه خدمات پشتیبانی‌ به ‌فروش می‌رسانم. آقای سعیدی با تعجب گفتند یعنی تو از این راه پول درمی‌آوری؟ من که فکر می‌کنم درآمدهای دیگری داری و این کار را فقط برای سرگرمی انجام می‌دهی!

در حقیقت هم تصور اینکه یک شخص نرم‌افزاری را همراه با گواهی‌نامه از آن سر دنیا وارد کند و به فکر خدمات پشتیبانی‌اش باشد و از این راه یک فعالیت تجاری داشته باشد، در آن زمان خیلی دشوار بود. نه فقط آقای سعیدی‌ بلکه تقریباً هرکس دیگری که این سؤال را از من می‌پرسید، همین واکنش را از او شاهد بودم.»

به گفته آنهایی که از دیروز تاکنون دستی بر آتش این حوزه داشته‌اند نکته جالبی که کسب و کار دیروز را در بازار ضدویروس کشور با امروز متمایز می‌کند، تجربه متفاوت شیوه ارتباط میان شرکت‌های خارجی و نمایندگان آن بوده است. در شبکه گستر این اتفاق این‌گونه می‌افتاد: جعبه‌های نرم‌افزاری مقوایی خیلی بزرگی برای نمایندگی پست می‌شد که این محصولات را به‌صورت چند ده‌تایی سفارش داده و مدتی بعد از اداره گمرک چهارراه لشگر ترخیص می‌کردند. این نرم‌افزارها با سیستم عامل DOS مطابقت داشتند و نسخه آپدیت آنها به‌صورت ماهانه در قالب چندین فلاپی‌دیسک در پاکت‌های پستی ارسال می‌شد و نمایندگی نیز این فلاپی دیسک‌ها را با پست برای مشتریان خود می‌فرستاد. آن سال‌ها دسترسی به اینترنت محدود بود و امکانات ارتباطی بسیار کمی وجود داشت؛ حتی در استفاده از فکس هم محدودیت وجود داشت و برای ارسال فکس به خارج از کشور باید جریمه پرداخت می‌شد.

فکس به‌ جای ایمیل

فرآیند شناسایی ویروس‌ها نیز داستان دیگری داشت که بی‌شباهت به بالا رفتن از قله قاف نبود. شبکه گستر، نخستین شرکت واردکننده ضدویروس خارجی، چنین فرایندی را پشت سر می‌گذاشت: ابتدا ویروس را پیدا کرده و روی فلاپی دیسک انتقال می‌دادند سپس این فلاپی دیسک برای دکتر سولومون در انگلستان پست می‌شد. فرایندی که خود یک هفته تا ده روز زمان می‌برد و بعد هم سه یا چهار روز زمان لازم بود تا ویروس شناسایی شود. بالاخره از شرکت دکتر سولومون برای نماینده ایرانی فکسی محتوی یک‌سری اعداد و کاراکترها ارسال می‌شد. این اعداد یکی‌یکی از روی کاغذ فکس خوانده و تایپ می‌شدند. طبیعی است که گاهی فکس‌ها ناخوانا بودند و به‌ناچار روی این کدها چندین‌بار با آزمون و خطا اصلاح صورت می‌گرفت و حتی گاهی تلفنی با شرکت سولومون تماس گرفته و راهنمایی لازم دریافت می‌شد. درنهایت فرمولی که پس از طی چنین مراحلی به‌دست می‌آمد در یک فایل متنی داخل فولدر ضدویروس قرار داده می‌شد تا ویروس را شناسایی کند.

ناگفته پیداست که در هر بازاری و برای هر محصول و خدمتی، تبلیغات رکن مهمی قلمداد می‌شود. یکی از ابزارهای فروش آن زمان، تبلیغات از طریق مجلات بود. برخی نیز از طریق تماس‌های تلفنی، درخواست محصول می‌کردند. یک روش نیز مراجعه حضوری و معرفی محصول به شرکت‌های بزرگ بود. بخش عمده مشتریان را همین شرکت‌های بزرگ و مهم دولتی تشکیل می‌دادند. لازم به یادآوری است که در آن زمان سازمان‌ها مدیر آی‌تی نداشتند و برای هماهنگی‌ها با بخش کامپیوتر شرکت، مذاکره صورت می‌گرفت که واحد یا گروه مستقلی نبود و در زیرمجموعه واحد حسابداری و مالی تعریف می‌شد.

جدای از تبلیغات، همیشه و همواره، موضوع دلگرم‌کننده دیگر برای مشتریان به پشتیبانی و خدمات پس از فروش بازمی‌گردد. بازار ضدویروس آن روزهای ایران هم از این امر مستثنی نبوده‌است. مدیران مجموعه‌ها و سازمان‌های متفاوت وقتی پس از دریافت بسته‌های محصولات، متوجه می‌شدند که خدمات پشتیبانی نیز وجود دارد و نسخه آپدیت به‌صورت منظم برای آنها ارسال خواهدشد به ادامه همکاری رضایت می‌دادند و از آن استقبال می‌کردند. این خود تبلیغی برای کار محسوب می‌شد. هنوز هم یکی از بهترین راه‌ها، برقراری تعامل مستقیم با مدیران و درواقع مشتریان است. از طرفی عده‌ای در سمت‌های مدیریتی بودند که تحصیلات مرتبط داشتند و از این ایده جدید استقبال می‌کردند. این افراد عموماً در خارج از کشور تحصیل و زندگی کرده بودند و با نرم‌افزار و مفاهیمی مثل گواهی‌نامه و نسخه آپدیت آشنا بودند. به‌خصوص زمانی که ویروس «مجید» گسترش پیدا کرد، از شرکت‌ها و سازمان‌های زیادی تماس می‌گرفتند. اوایل که سیستم‌ها به‌طور کامل مکانیزه نشده بودند، کامپیوتر تنها در بخش‌های مهمی استفاده می‌شد و شامل داده‌های اصلی هر سازمان‌ بود. از این رو حفاظت از این بخش حساسیت و اهمیت بالایی داشت؛ بنابراین این افراد و سازمان‌ها حاضر بودند در راستای تأمین این نیاز زمان زیادی صرف تحقیق کنند و هزینه هم بپردازند.

اتفاقاتی که مردم را با مفاهیم ویروس و ضدویروس آشنا کرد

روزهایی از راه رسیدند که کاربران ایرانی با مفهوم ویروس آشنا شده بودند، بنابراین می‌توانستند درکی از خدمات ضدویروس داشته باشند. البته عده‌ای هم بودند که این خدمات به‌نظرشان جالب می‌آمد و برای تحقیق و دریافت اطلاعات بیشتر به نمایندگی‌های ضدویروس مراجعه می‌کردند.

اینجا بود که کم‌کم زیرپاگذاشتن قانون کپی‌رایتی که در کشور ما وجود ندارد در مورد محصولات ضدویروس موجود در بازار خود را نشان می‌دهد. شبکه گستری‌ها متوجه شدند که نرم‌افزارهای خارجی آنها توسط یکی از کتاب‌فروشی‌های تهران به قیمتی ارزان به مشتریان فروخته می‌شود. این قیمت چیزی در حدود بهای یک دیسکت خام بود. این کتابفروشی که حتی به نسخه‌های آپدیت نرم‌افزارها نیز دسترسی داشت، احتمالاً با یکی از مشتریان شرکت در تماس بود و کپی محصولات را با قیمت پایینی می‌فروخت. نکته جالب توجه در این ماجرا این است که کار آنها به جای آنکه برای شرکت ضرر به دنبال داشته باشد، تبدیل به یکی از علت‌های شهرت برند شد! چون به‌خاطر این قیمت پایین، گستره توزیعی آنها خیلی‌خوب بود. این را خود شبکه‌گستری‌ها می‌گویند.

رشد انفجاری کسب و کارهای ضدویروسی

مرور زمان، افزایش کاربران و شیوع ویروس‌های مشهوری مثل I Love You اندک‌اندک راه را برای توسعه و شناخته شدن بازار ضدویروس‌ها هموار و هموارتر کرد. در همان زمان سیستم‌عامل ویندوز نیز از راه رسید و DOS به سیستم عامل دوم تبدیل شد. ویندوز 3.1 اولین نسخه‌ای بود که در ایران از طریق هشت فلاپی دیسک روی سیستم‌ها نصب می‌شد. البته ویندوز 3 نیزپیش از این وارد شده بود اما توفیق چندانی در میان کاربران ایرانی نیافت.

با ورود ویندوز، ویروس‌های جدیدی نیز سربرآوردند. دیگر «ایمن» توان مقابله چندانی در برابرشان نداشت و چنین شد که آرام‌آرام نسخه‌های خارجی در یافتن جایگاه خود در بازار توفیق بیشتری حاصل کردند.

زمان زیادی گذشت تا پای اینترنت هم به میان آمد. در ابتدا ندارایانه به مشتریان اشتراک می‌داد. کم‌کم آپادانا هم روند اشتراک دادن را شروع کرد؛ البته این اشتراک‌ها به هرکسی تعلق نمی‌گرفت و حتی شبکه‌گستر که خود یک شرکت کامپیوتری بود، خیلی به‌زحمت و با تأخیر موفق به دریافت اشتراک از ندارایانه شد. در انجمن نیز به اینترنت دسترسی نبود و برای کارهای مطالعاتی از وزارت کشاورزی وقت می‌گرفتند تا اینترنت سازمان را برای مدت کوتاهی در اختیار بگیرند. با تمام این محدودیت‌های اولیه، ورود اینترنت، همان و افزایش ویروس‌ها، همان. بیشتر این ویروس‌ها از طریق ایمیل به رایانه‌های کاربران نفوذ می‌کردند. درست است که ایمیل، همچنان یکی از عوامل اصلی انتشار ویروس است، اما در آن دوره آگاهی مردم کمتر بود و ویروس‌نویس‌ها از ضدویروس‌نویس‌ها یک گام پیش‌تر. انتشار ویروس‌هایی مثل I Love You و بعدها چرنوبیل، صحنه بازی را تغییر داد و کار را به جایی رساند که کم‌کم کاربران عادی نیز با ویژگی تخریب‌گر ویروس آشنا شدند. روند رو به گسترش ویروس‌ها و در پی آن، آگاهی یافتن کاربران تأثیر زیادی روی کسب‌وکار این حوزه گذاشت. فروش ضدویروس‌ها به شکل قابل‌توجهی زیاد می‌شد که البته این موضوع کار را در بخش پشتیبانی سنگین‌تر می‌کرد. کار به آنجا رسید که مشتری از پشت تلفن، راهنمایی می‌شد تا روند گام‌به‌‌گام حل مشکل را طی کرده و اعداد را یکی‌یکی وارد فایل کند. با توجه به نبود اینترنت و ایمیل، این سریع‌ترین شیوه ارائه خدمات در آن زمان بود.

بازاری که با چالش تحریم رو در روست

کسپرسکی وقتی پا به بازار ایران گذاشت که تحریم‌ها پررنگ‌تر شده بودند و شرکت‌هایی مثل مک‌آفی و سمانتک حاضر نبودند مستقیم وارد بازار ایران شوند؛ البته همکاری‌هایی با شرکت‌های توزیع‌کننده در ایران داشتند اما فقط در حد نوعی حمایت. این برندها مایل نبودند نام‌شان مطرح شود و حتی گاهی تمایلی برای گسترش کار نداشتند؛ چراکه معتقد بودند گسترش بازار و فروش بالا خوب است اما تا جایی که از کنترل خارج نشود. اصطلاح خودشان این بود که «رشد خوب است اما نه در حد یک غده سرطانی!»؛ چون واقعاً گاهی فروش نمایندگی به حدی می‌رسید که خود شرکت مادر هم به‌نوعی دستپاچه می‌شد.

کسپرسکی وارد می‌شود

برند کسپرسکی در چنین شرایطی وارد بازار ایران شد و از آنجایی که رسماً خود را در بازار ایران معرفی کرده بود، مجال بیشتری برای بازی در این عرصه داشت. پشت نماینده کسپرسکی در ایران به حامی رسمی‌اش گرم بود. از سوی دیگر کسپرسکی شبکه توزیع و فروش بسیار فعالی داشت و در مدت کوتاهی توانست بخش قابل‌توجهی از بازار را در دست بگیرد. این درست همان زمانی بود که در حوزه رقابت فقط صحبت از ویروس و ضدویروس مطرح نبود بلکه این فعالیت رسماً تبدیل به یک طرح اقتصادی شده بود.

این اتفاق به‌نوعی درمورد آویرا هم پیش آمد. سیاست فروش آویرا روی تخفیف‌های بالای 80-70 درصد و به‌خصوص عرضه محصولات در محیط‌های سازمانی و دانشگاهی متمرکز بود. با این هدف که به‌واسطه فروش این محصولات به دانشجویان و اساتید و عوامل دانشگاه، مشتریان آینده این برند که درواقع همین دانشجویان امروز هستند، تأمین شوند. این دانشجویان همان افرادی خواهند بود که در آینده در محیط‌های سازمانی چندهزار کاربره اشتغال خواهند داشت و طبیعتاً اگر اعتماد ایشان جلب شود، برای این سازمان‌ها از آنتی‌ویروسی جز آویرا استفاده نخواهد شد. در واقع هدفی که تعیین می‌شد، آن‌قدر اولویت داشت که هرگونه هزینه‌ای برای آن توجیه می‌شد؛ از فروش با تخفیف‌های بسیار بالا و در سطح گسترده گرفته تا پایین‌آوردن قیمت محصول. فروش بالا و حجم زیاد کاربران امکان ارائه خدمات پشتیبانی باکیفیت را کاهش داد. به این ترتیب به‌زودی بر سر زبان‌ها افتاد که کسپرسکی خدمات پشتیبانی خوبی ندارد و درواقع خودشان باعث این اتفاق بودند و حتی تا حدی مجبور به عقب‌نشینی هم شدند.

محصول با کیفیت خوب و قیمت مناسب می‌تواند اعتماد مشتریان را جلب کند اما اگر به‌طور غیرمنتظره مشکلی پیش بیاید، چه کسی پاسخ‌گو خواهد بود؟ اگر سیستم پشتیبانی منسجمی برای محصول تعریف نشده باشد، در هنگام بروز مشکل تعلل ایجاد می‌شود و هزینه‌های اضافی و فکرنشده ممکن است رضایت مشتری را مخدوش کند. در حالی که اگر به مشتریان ثابت شود علت پایین نبودن قیمت محصولات و اختصاص ندادن تخفیف‌های بالا در هنگام خرید این است که ارائه‌دهنده این محصولات به دنبال تأمین خدمات پشتیبانی با کیفیت است، اتفاقاً از این موضوع استقبال خواهد کرد.

تجربه ارائه محصولات خانگی

یکی از اقداماتی که شرکت‌هایی مثل کسپرسکی برای توسعه بازارشان انجام دادند، توجه به محصولات خانگی و حضور در پشت ویترین فروشگاه‌های نرم‌افزار بود؛ موضوعی که مک‌آفی و سمانتک کمتر به آن توجه کردند. البته شبکه‌گستر تا اوایل دهه هشتاد فکرهایی درباره توزیع محصولات خانگی داشت اما سراغ محصولات خانگی برند مک‌آفی نرفت. علت اصلی این عدم تمایل، مشکلاتی در بحث خدمات پشتیبانی بود. به‌خصوص در آن سال‌ها که میزان آگاهی و تسلط کاربران خانگی به‌مراتب کمتر بوده و جایگاه خدمات پشتیبانی چندان مشخص نبود، بخش زیادی از انرژی باید صرف پاسخ‌گویی به مشتریان خانگی می‌شد. با توجه به اینکه تعداد مشتری‌های سازمانی بسیار زیاد بود، کم‌کم احساس شد ارائه محصولات خانگی به کار لطمه می‌زند و در نتیجه این کار برای نمایندگی‌های این برندها در ایران متوقف شد. با نگاهی به تاریخچه ارائه محصولات خانگی این حوزه در کشور این‌طور به‌نظر می‌رسد که ارائه محصولات خانگی وقتی با حمایت شرکت مادر صورت بگیرد، می‌تواند ابزار تبلیغاتی مناسبی باشد. کما اینکه معمولاً در این زمینه و به‌خصوص در ابتدای راه سودآوری قابل‌توجهی هم پیش‌بینی نمی‌شود.

از طرفی زمانی که کسپرسکی وارد بازار شد، دنیای آی‌تی به‌طور کلی متحول شده بود و حتی می‌توان گفت خود کسپرسکی موفق شد فرهنگی را بسازد که کاربران بدانند برای نسخه‌های خانگی نیز باید پول بپردازند. البته تا جا انداختن کامل این فرهنگ هنوز راه زیادی باقی مانده است.

 کسب و کار رو به رشد

اما روند قرارگرفتن جعبه‌های ضدویروس در پشت ویترین فروشگاه‌های نرم‌افزار از همین نقطه آغاز شد. در آن زمان بازار تا جایی پیش رفت که برندهای معتبر به‌صورت خودجوش برای حضور در آن اقدام کردند. وقتی می‌دیدند که کشور ایران 75 میلیون نفر جمعیت دارد که درصد قابل توجهی را جوانان زیر سی سال تشکیل می‌دهند، فرصت را مغتنم می‌شمردند و حاضر نبودند به‌راحتی این بازار را از دست دهند.

شبکه‌گستر همچنان که همیشه به عرضه محصولات سازمانی مشهور بوده با ای‌اسکن نیز در همین زمینه وارد مذاکره شد، اما قرار بود در کنار محصولات سازمانی به‌عنوان یک ابزار تبلیغاتی به ارائه محصولات خانگی هم بپردازد. ای‌اسکن در آن زمان تازه فعالیت خود را شروع کرده بود و در جستجوی نماینده مناسب در کشورهای اطراف بود. به‌همین‌خاطر و از آنجا که با شبکه‌گستر از طریق نمایشگاه‌های مختلف آشنا بودند، تماس گرفتند و پیشنهاد همکاری دادند. مدتی بعد به دلایل مختلف از جمله مشکلات فنی این همکاری متوقف شد.

توصیه، تجربه

به هر روی به گفته صاحب‌نظران و فعالان کارآزموده این حوزه، اگر کسی علاقه‌مند باشد وارد بازار کسب‌وکار ضدویروس کشور شود باید بداند که در این حوزه هم مثل هر کسب‌وکار دیگری روحیه ریسک‌پذیری لازم است؛ اما قبل از هر چیز باید در انتخاب محصول دقت شود. شرکتی که نمایندگی یک محصول را می‌پذیرد، هرچه‌قدر هم که در کار خود متخصص باشد تا زمانی که محصول باکیفیت ارائه نکند، موفق نخواهد شد. این دقیقاً همان روندی است که در بازار بین‌المللی جریان دارد. درمورد نرم‌افزارهای ضدویروس توجه به کامل بودن بسته بسیار مهم است. به‌عنوان مثال ضدویروسی که از موتور شرکت‌های دیگر استفاده می‌کند، درواقع مثل محصولی است که ظاهر خوبی دارد اما در باطن حرف زیادی برای گفتن ندارد.

دوم اینکه، مشتری ایرانی این محصولات، تفاوت زیادی با مشتری اروپایی و آمریکایی دارد. در ایران متقاضیان این محصولات اهمیت زیادی برای ارتباطات رو در رو قائل‌اند. در حال حاضر تعداد تماس‌های تلفنی بیشتر از تیکت‌هاست. با این اوصاف هرقدر هم که نیروی پشتیبانی در شرکت مستقر شود، بازهم عده‌ای هستند که از تأخیر در پاسخ‌گویی ناراضی‌اند!

این در حالی است که فرهنگ دریافت خدمات پشتیبانی در سطح بین‌المللی به این صورت نیست؛ حتی در جایگاه نماینده رسمی اگر نیاز به برقراری ارتباط با شرکت مادر باشد، شرکت نماینده از طریق تماس تلفنی اقدام نمی‌کند و مجرای ارتباطی همان تیکت‌هاست؛ تنها با این تفاوت که این تیکت‌ها به‌جای تیم پشتیبانی مستقیماً به‌دست مسئول ارشد می‌رسند.

موضوع مهم دیگر این است که متأسفانه کاربران ایرانی خیلی سهل‌انگاری می‌کنند. به همین دلیل احتمال فریب خوردن و سرقت اطلاعات بیشتر می‌شود. ریشه اصلی این مسئله آن است که در هنگام ورود هر تکنولوژی، فرهنگ استفاده از آن وارد کشور نمی‌شود؛ اتفاقی که در مورد تلفن همراه و کارت اعتباری و مواردی از این دست افتاد. همه این موارد باعث می‌شود که بحث پشتیبانی اهمیت بالایی پیدا کند و توجه به این امر برای کسی که می‌خواهد به این حوزه وارد شود، ضروری است..

درباره نویسنده

admin

دیدگاهتان را بنویسید